Jedinstveno pravoslavno svetilište smešteno visoko na vertikalnoj litici Ostroške grede oduvek je predstavljalo duhovno središte u koje vernici svih nacija i religija dolaze tražeći unutrašnji mir, utehu i čudesna isceljenja pod okriljem svetog Vasilija Čudotvorca. Hodočasnički put koji vodi do ovog biserno belog zdanja na devet stotina metara iznad ravne Bjelopavlićke ravnice svake godine utaba više od tri stotine hiljada poklonika, čineći ovaj kompleks jednim od najposećenijih mesta u čitavom hrišćanskom svetu. Međutim, mnogi savremeni vernici ne znaju como je izgledao manastir ostrog pre pozara koji je pre više od jednog veka zahvatio i uništio veći deo ovog impresivnog pećinskog kompleksa. Sačuvane arhivske fotografije svedoče o tome da je spoljna fasada i struktura samih prostorija pretrpela drastične vizuelne izmene, ali strašni plameni jezici nikada nisu uspeli da slome snažni duh vere koji vekovima ispunjava ove svete stene.
Svedočanstvo o zvezdanoj kiši i obretenju netruležnih moštiju svetitelja
Istorijski zapisi monaha čuvaju sećanje na čudesni trenutak kada je nakon sedam godina od upokojenja mitropolita Vasilija otkriveno njegovo netruležno telo.
Zapisano predanje iz manastirskih letopisa
„Jedne hladne noći monasi su iznad svetiteljevog groba ugledali neobičnu svetlost u vidu nebeske zvezdane kiše, dok se sam svetitelj javio u snu igumanu Rafailu tražeći da izvade njegovo telo. Kako bi razvejao svaku sumnju pobožnog igumana, svetitelj mu je u snu dotakao lice vrelom kadionicom, ostavljajući stvarne opekotine koje su ujutru bile jasan znak za akciju. Kada su u strahu iskopali zemlju, ugledali su potpuno očuvano i svetlo telo iz kog se vazduhom širio intenzivan i prelepi miris gorskog bosiljka.“
Izgradnja ovog jedinstvenog kompleksa započela je u sedamnaestom veku, tačnije hiljada šest stotina šezdeset druge godine, kada je hercegovački mitropolit Vasilije tražio nepristupačno mesto za sedište svoje mitropolije nakon što su Turci razorili manastir Tvrdoš. Gornji manastir obuhvata dve pećinske crkve, od kojih je crkva Časnog krsta živopisana rukom čuvenog majstora Radula, koji je freske genijalno prilagođavao prirodnom obliku neravnih stena, zbog čega je ovaj lokalitet pod zaštitom svetske kulturne baštine. Današnji prepoznatljivi izgled sa belom fasadom kompleks je dobio tek nakon velike obnove koja je trajala od hiljada devet stotina dvadeset treće do hiljada devet stotina dvadeset šeste godine, kada su arhitekte i monasi sanirali katastrofalne posledice požara koji je progutao stare drvene i kamene konake.
Između Gornjeg i Donjeg manastira nalazi se i crkva Svetog novomučenika Stanka podignuta dve hiljade četvrte godine, u kojoj se sa velikim pijetetom čuvaju ruke mladog čobana koga su osmanski vojnici zverski pogubili jer je odbio da im pokaže put kojim su se povukli srpski branioci. Pored brojnih priča o ozdravljenju nepokretnih i bolesnih, u svesti naroda živi i svedočanstvo o neeksplodiranoj granati iz Drugog svetskog rata koja je probila zid pećinske crkve ali nikada nije aktivirana, kao i istiniti događaj o kolevci sa bebom koja je pala u duboku provaliju iza zvonika i ostala potpuno netaknuta. Svi ovi detalji čine Ostrog mestom istinskog hrišćanskog nadahnuća, gde posetioci mogu napisati svoje molitve na papirićima koje monasi kasnije čitaju pred otvorenim kivotom, šireći mir i blagoslov na sve krajeve naše zemlje.
Česta pitanja o istorijskom izgledu i čudima Ostroga
Kada je tačno manastir Ostrog dobio svoj današnji beli izgled?
+
Svoj prepoznatljivi današnji izgled manastir je dobio tokom velike rekonstrukcije između hiljada devet stotina dvadeset treće i hiljada devet stotina dvadeset šeste godine, nakon što je požar uništio stari kompleks.
Ko je bio sveti novomučenik Stanko i šta se čuva u njegovoj crkvi?
+
Sveti Stanko je bio mladi čobanin koga su mučili i ubili Turci jer nije hteo da izda drum hrišćanskih boraca, a u crkvi posvećenoj njemu danas se čuvaju njegove svete i netruležne ruke.
Koje godine je započeta gradnja ovog pećinskog hrama u steni?
+
Prema staroslovenskim natpisima unutar Gornjeg manastira, podizanje ove velike svetinje započeto je u sedamnaestom veku, preciznije hiljada šest stotina šezdeset druge godine.
Urednik za veru, tradiciju i kulinarske recepte
Žaklina Lalić
